JORWERT

 

Jorwert ligt in het hart van het vroegst bewoonde terpengebied van Friesland. Aangetoond is dat voor het ontstaan van de Middelzee de kleistreek van Littenseradiel direct aansloot op het veengebied. De oude Friezen pasten zich verbazingwekkend goed aan de nieuwe omstandigheden aan. Veenboeren wisten zich in de loop der tijd tot kleiboeren om te vormen. In vroeger tijd heette het terpdorp "Everwirdt" (de Wierde van Evert, een everzwijn. Evert was het totemdier van de vereerders van de IMG_2476god Frijer die bij de Friezen hoog in ere stond. Uit oude geschriften en oorkonden is goed af te leiden hoe de huidige naam; Jorwert (1524) tot stand is gekomen door de eeuwen heen. Ewerwirdt, Jorwirg, Jorrert, Joerwert, Jorwerth (1403), Jorwird (1512).

 

Het gebied rond Jorwert was voor een belangrijk deel opnieuw gevormd door de Middelzee. Jorwert zelf lag op veilige afstand van de veranderlijke kuststrook en raakte in verval toen de Middelzee werd ingepolderd.

 

De kerk van Jorwert kreeg in de late Middeleeuwen het seendrecht (kerkelijke rechtbank) en was de hoofdkerk van dit gebied. Jorwert was het centrum van de wereldlijke en geestelijke rechtspraak, hoofddecanaat. De term seend is afgeleid van synode. Een seend behandelde zaken rond ontucht en overspel, maar behandelde ook aanklachten wegens ketterij en deed aan de bestrijding van hekserij.

 

 

Baarderadeel

 

imagesCAFF4ZVC

Wapen

 

Jorwert maakte in de periode 1636-1916 deel uit van de Grietenij Baarderadeel. Baarderadeel was de vierde grietenij van Westergo (1369). De sterren in het wapen zijn waarschijnlijk afkomstig uit de familiewapens van Aylva en Heringa. De adelaar is een veel voorkomend symbool in zowel Friese persoons- als overheidswapens.

 

Van 1916 tot 1983 werd de Grietenij Baarderadeel omgezet naar de gemeente Baarderadeel. In 1984 werd de gemeente Baarderadeel samengevoegd met de gemeente Hennaarderadeel tot het huidige Littenseradiel.

 

 

Jorwert Plattegrond

 

 

110px-Wapen_fan_Jorwert

Wapen

 

Het wapen van Jorwert symboliseert de twee voormalige landhuizen in het dorp als twee gouden torens. De blauwe paal is de Jorwerdervaart. De eikel komt uit het wapen van de familie Hettinga (van de Hesens state) en de adelaarskop komt uit het wapen van de familie Fons (van de Fons state). De ruiten in het schildhoofd zijn een symbool van gerechtigheid en geven aan dat Jorwert het oude hoofddorp was van Baarderadeel.

150px-Flagge_fan_Jorwert

vlag